Testis kanseri, çoğu kanserin aksine en sık 15-40 yaş arası genç erkeklerde görülür. Kulağa korkutucu gelse de, modern tıbbın en başarılı olduğu kanserlerden biridir: erken yakalandığında iyileşme oranı çok yüksektir. En etkili erken tanı yöntemi ise pahalı bir test değil, ayda birkaç dakikanızı ayırmanız: kendi kendine testis muayenesi.
Neden kendi kendine muayene?
Testis kanserinin en sık ilk belirtisi, testiste ele gelen ağrısız bir sertlik veya şişliktir. Ağrı genellikle olmadığı için, bu değişikliği fark edecek kişi çoğu zaman erkeğin kendisidir. Düzenli muayene alışkanlığı, en küçük değişikliği bile erkenden yakalamanızı sağlar.
Kendi kendine muayene nasıl yapılır?
Ayda bir kez, birkaç dakikanızı ayırmanız yeterli:
- İdeal zaman: Ilık bir duştan sonra, testis torbası (skrotum) gevşemişken.
- Nasıl: Her testisi ayrı ayrı, başparmağınız üstte, diğer parmaklarınız altta olacak şekilde nazikçe elinizde yuvarlayın.
- Ne ararsınız: Ağrısız bir sertlik, nodül, boyut veya kıvam değişikliği. İki testisin hafif farklı boyutta olması normaldir; önemli olan yeni bir değişikliktir.
- Normal yapıları tanıyın: Testisin arka-üst kısmında yumuşak, kıvrımlı bir yapı (epididim) bulunur; bu normaldir, kitle değildir.
Amaç kendinize teşhis koymak değil; bir değişikliği erkenden fark edip zamanında başvurmaktır.
Nelere dikkat etmeli?
- Testiste ağrısız sertlik veya nodül
- Bir testisin belirgin büyümesi veya şekil değişikliği
- Skrotumda ağırlık veya dolgunluk hissi
- Alt karın veya kasıkta künt bir çekilme
Bu belirtilerin çoğu iyi huylu nedenlere de bağlı olabilir (kist, varikosel, iltihap). Ancak bunu ancak muayene ve ultrason ayırt eder — bu yüzden fark ettiğinizde beklemeyin.
Erken tanı neden bu kadar değerli?
Testis kanseri, yayılmış olsa bile kemoterapiye çok iyi yanıt verir; erken evrede ise iyileşme oranı oldukça yüksektir. Üstelik tek testisin alınması gerekse bile, diğer sağlıklı testis hormon ve sperm üretimini genellikle sürdürür — cinsel işlev ve çoğu durumda doğurganlık korunur. Tedavi öncesi istenirse sperm dondurma seçeneği de konuşulur.
Utanmayın, ertelemeyin
Bu konuyu konuşmak veya doktora gitmek birçok genç erkek için zor gelir. Ama ertelemek en büyük risktir. Değerlendirme hızlı, gizli ve büyük ölçüde ağrısızdır. Erken davranmak bir güç göstergesidir.