Sistosel, pelvik taban kaslarının ve destek dokularının zayıflaması sonucu mesanenin aşağı, vajene doğru sarkmasıdır. Doğum, menopoz, yaş ve karın içi basıncı artıran durumlarla ilişkilidir. Kadınlarda sık görülür; hafif olgular şikayet vermezken, ilerleyenler yaşam kalitesini etkileyebilir.
Belirtiler neler?
- Vajende dolgunluk, baskı ya da 'bir şey sarkıyor' hissi
- Uzun süre ayakta durunca veya gün sonunda artan rahatsızlık
- Mesaneyi tam boşaltamama, kesik kesik işeme
- İdrar kaçırma veya tam tersi, zor işeme
- Tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonları
Neden olur?
Pelvik tabanı zayıflatan etkenler rol oynar: doğum (özellikle çok sayıda veya zor doğum), menopozla östrojen azalması, yaşlanma, fazla kilo, kronik kabızlık, sürekli ağır kaldırma ve uzun süreli öksürük.
Sistosel tehlikeli bir hastalık değildir; ancak şikayet veriyorsa yaşam kalitesini düşürebilir ve tedaviyle belirgin şekilde düzelebilir.
Tanı nasıl konur?
Tanı büyük ölçüde muayene ile konur; sarkmanın derecesi değerlendirilir. Mesane boşalmasını ve eşlik eden idrar kaçırmayı görmek için ek testler (ultrason, ürodinami) gerekebilir.
Tedavi seçenekleri
Tedavi, sarkmanın derecesine ve şikayetlere göre planlanır:
- Takip: Hafif ve şikayetsiz olgularda genellikle yalnızca izlem yeterlidir.
- Pelvik taban egzersizleri: Destek kaslarını güçlendirir; erken ve hafif olgularda faydalıdır.
- Pesser: Vajene yerleştirilen, mesaneyi destekleyen bir cihazdır; cerrahi istemeyen veya uygun olmayan hastalarda etkili bir seçenektir.
- Cerrahi: İleri ve şikayet veren olgularda pelvik tabanı onaran ameliyatlar uygulanır.
Menopoz döneminde, uygun hastalarda bölgesel östrojen desteği dokuları güçlendirmeye yardımcı olabilir.
Ne zaman doktora başvurmalı?
Vajende dolgunluk/sarkma hissi, mesaneyi boşaltmada zorluk, idrar kaçırma veya tekrarlayan enfeksiyon varsa bir ürologa başvurun. Erken değerlendirme, egzersiz gibi basit yöntemlerin işe yarama şansını artırır.